Bekende Pijnackernaren
Dokter Willem van der Horst
Huisarts in Pijnacker van 1929 tot 1972
Maar liefst 43 jaar, van 1929 tot 1972 was Willem van der Horst huisarts in Pijnacker. Begonnen op zijn 28e, was hij een bekende in het dorp, wonend in de ‘dokterswoning’ aan de Kerkweg 22.
Ook zijn vader Jan Willem van der Horst (1863-1922) was huisarts. Deze vestigde zich in 1892 vanuit Amsterdam in Pijnacker. Hij ging wonen in het pand dat de gemeente in 1888 speciaal had gebouwd om een huisarts van buiten te trekken. Eerder was het niet mogelijk gebleken om een huisarts aan te trekken die lange tijd bleef. Jan Willem van der Horst had 30 jaar lang een huisartsenpraktijk in het dorp, tot zijn overlijden op 7 december 1922. De praktijk werd daarna tot december 1928 overgenomen door dokter Tichelaar die om gezondheidsredenen stopte.
Willem van der Horst is geboren in 1901. Hij studeerde in Leiden, waar hij in 1927 zijn diploma behaalde. Tijdens zijn studie bleef hij in Pijnacker wonen en ging naar Leiden op en neer met de fiets. In 1929 nam hij de dokterspraktijk over.
Er was een groot verschil tussen vader en zoon. Dokter Van der Horst senior was een keurig heertje met een sikje, netjes en precies, die eerst toilet maakte als men hem kwam halen. Willem was binnen een minuut gereed. Hij droeg geen manchetten of hoed en z’n stropdas zat meestal scheef. Hij was stevig gebouwd en had heel borstelige wenkbrauwen. In de zomer droeg hij een strohoed.
Willem huwde in 1927 met Jenneke van Manen en ze kregen samen tien kinderen. Hij had een grote reputatie als schaakspeler, bridger en zeiler. Daarnaast hield hij zich op de hoogte van de toen grote ontwikkelingen in de medische wetenschap.
Maar voor alles was hij een typische huisdokter die veel aandacht had voor zijn patiënten. Lichte gevallen gaf hij de indruk niet al te serieus te nemen, maar wanneer de nood aan de man was, was niets hem te veel. In totaal werden 4.300 baby’s door hem op de wereld gezet, waarbij de kraamvrouwen bijzonder tevreden waren om zijn zorgen voor moeder en kind.
Ook op andere wijze maakte de joviale dorpsdokter zich geliefd. Hij was de eerste in het dorp die een auto bezat: een Adler. Zijn chauffeur was Zas Boerlage, die tot dan koetsier was geweest. Als er sneeuw lag trok Willem met zijn auto een lange sliert van sleetjes met kinderen erop. Hij was een gul mens en zorgde er bijvoorbeeld voor dat Zas Boerlage verkleed als Sinterklaas bij veel inwoners iets van speelgoed afgaf. Tijdens de oorlog wist hij veel onderduikers onder te brengen en voorzag hen van voedsel.
Toen Van der Horst in 1969 zijn veertigjarig jubileum vierde, bleek hoe blij het dorp met hem was. Tijdens de receptie in het gemeentehuis kondigde de burgemeester aan dat een straat naar hem zou worden vernoemd. Ook werd hem de zilveren eremedaille van de gemeente overhandigd. Bovendien kreeg hij van de inwoners een centrale verwarming voor zijn huis en een nieuwe auto: een Chrysler Imperial.
Dokter Van der Horst bleef zijn praktijk uitoefenen tot zijn overlijden op 71-jarige leeftijd op 5 oktober 1972. Zijn grafsteen is nog aanwezig op de ‘rotonde’ op de begraafplaats achter de Dorpskerk.
Adam Pijnacker (1620/22 – 1673)
De Adam Pijnackerstraat is vernoemd naar de schilder van mediterrane landschappen Adam Pijnacker. Met Pijnacker heeft deze man weinig van doen gehad want hij werd waarschijnlijk in Schiedam geboren en werkte voornamelijk in Delft en Amsterdam. Pijnacker was de zoon van de gefortuneerde wijnhandelaar, scheepseigenaar en koopman Christiaen Pijnacker, tevens lid van de vroedschap.
Tussen 1649 en 1651 verbleef Adam Pijnacker veel in Delft waar hij veel omgang had met Adam Pick, de zoon van een rijke brouwer Zijn vader Cristiaan van Kerckhove is wel geboren in Pijnacker. Toen zijn vader verhuisde naar Schiedam werd daar de achternaam Pijnacker gebruikt omdat hij uit Pijnacker kwam. De oom van Adam, Cornelis Pijnacker (1570-1645), een bekende diplomaat, cartograaf en hoogleraar is ook in Pijnacker geboren (zie hieronder). Lees meer in het boekje Schetsen uit de Geschiedenis van Pijnacker (1986).
Engeltje van der Vlies (1787 – 1853)
Op Kerkweg 85 woonde Engeltje van der Vlies, het hongerwonder van Pijnacker. Maar ook zij is geen echte Pijnackerse want ze is in Schiedam geboren. Wel heeft ze in Pijnacker gewoond en gewerkt als dienstbode. Bewezen is dat Engeltje van der Vlies, de Schiedamse dienstbode, die vijfendertig jaar van haar leven geen voedsel zou hebben gebruikt, zonder meer een bedriegster was. In Pijnacker heeft men het geweten en niet voor niets zong de jeugd nog jaren een spotlied met de volgende inhoud: ‘Engeltje van der Vlies at niet, maar o wonder! Toen ze stierf had ze toch grutjes in haar donder.’ Want dat was het resultaat van de sectie, die dokter Ravenek in 1853 na haar overlijden verrichtte, zij had wel degelijk eten in haar maag. In het Rijksmuseum hangt een tekening van haar door Paulus Jolly uit 1827. Lees meer in het boekje Schetsen uit de Geschiedenis van Pijnacker (1986).
Cornelis Pijnacker (1570 – 1645)
In 1570 werd Cornelis Pijnacker geboren in een van de grootste boerenhoeves in het oude dorp van Pijnacker. De hoeve heette Kerckhoven en stond vlak bij de nieuwe oude “scheve” toren.
Geleerd, ambitieus, avontuurlijk, reislustig, ongedurig dat zijn zijn eigenschappen. Cornelis Pijnacker (1570-1645) bewoog zich op eigenzinnige wijze in de academische wereld van Leiden en Groningen. Hij was een goed docent, onderhield een uitgebreid netwerk in de bovenlaag van de Nederlandse Republiek. Hij kende Hugo de Groot persoonlijk en was bevriend met de rector van de Groninger universiteit Ubbo Emmius.
Maar hij had ook politieke belangstelling. In 1622 nam hij de opdracht van de Staten Generaal aan om als gezant naar Noord-Afrika te gaan en in 1625 ging hij opnieuw naar dit gebied dat toen Barbarije heette.
Later ging hij in Drenthe aan de slag als jurist en maakte daar in 1634 de eerste kaart van de provincie. Als 66-jarige werd hij hoogleraar in Franeker, waar hij op 75-jarige leeftijd overleed. Meer lezen…