HGOP, pijnacker
z website 1.1 hervormde toren

HGOP Brengt geschiedenis dichtbij!

Bekende Pijnackernaren vervolg

Bekende Pijnackernaren: Cornelis Pijnacker

 

Als er over een bekende Pijnackernaar gesproken wordt, dan denkt men meestal aan Adam Pijnacker, een bekende schilder, die in de 17e eeuw leefde. Er is echter ook een Cornelis Pijnacker, de oom van Adam. Deze leefde van 1570 tot 1647, dus tijdens de 80-jarige oorlog die tijdens zijn gehele leven speelde. Hij werd geboren op een grote boerenhoeve in de buurt van ‘de scheve toren’, het oude gedeelte van Pijnacker. Zijn ouders waren rijk; ze bezaten veel grond. Over deze Cornelis schreef Paul Brood –  archivaris en rechtshistoricus – een interessant boek.

Latijnse school in Delft

Cornelis ging al jong naar de Latijnse school – een soort Gymnasium- in Delft, vlak bij de Oude Kerk. Het regime was streng. De lesuren begonnen om 6 uur ’s morgens tot 8 uur ‘s avonds, af en toe was er een uurtje rust. Je hoorde je keurig te gedragen, schaatsen en sneeuwballen gooien hoorden niet. Als je gesnapt werd kreeg je slaag. De voertaal was Latijn, ook privé. Cornelis was een wonderkind; intelligent, ambitieus en slim. Met vijftien jaar zat hij al op de Leidse universiteit. Daar kon hij Grieks, Hebreeuws, Arabisch, Rechten, Aardrijkskunde, Wiskunde aan zijn vakkenpakket toevoegen.

Na zijn studie – hij promoveerde in Theologie In Leiden – vertrok Cornelis naar Heidelberg, om daar te leren schermen, dansen en contacten te leggen. Vervolgens naar Padua, om zijn studie bij te slijpen.

Met vrienden maakte hij een ‘Grande Tour’ door Europa, zoals gebruikelijk voor studenten met welgestelde ouders. Zijn netwerk werd groot, dat zou hem later van pas komen. Hij keerde terug naar Leiden, maakte zijn studie Rechten af en werd daar hoogleraar. Hij bleef er 17 jaar maar werd in 1640 ontslagen, omdat hij lonkte naar de nieuwe Universiteit in Groningen.

Cornelis was carrièregericht en trouwde een vooraanstaande weduwe: Susanna Bloys van Treslong; de dochter van een admiraal die zes kinderen meebracht. Hij werd rector van de Universiteit in Groningen en ging er samen met zijn gezin wonen; Groningen was een rijke en machtige stad. Hij klom op in de academische wereld, verkeerde in belangrijke politieke kringen, en kende Hugo de Groot en Johan van Oldenbarnevelt. Intussen was de Republiek der Nederlanden een feit.

Glas in lood gedenkraam. Bron Wikipedia

Cornelis Pijnacker is als één van de vier eerste hoogleraren afgebeeld op een glas-in-lood gedenkraam dat in 1914 ter gelegenheid van het 300-jarig bestaan geplaatst is in het academiegebouw van de Universiteit van Groningen.

Cornelis werd de diplomatieke wereld ingezogen Hij werd advocaat in dienst van het Hof van Holland en werd vaak om advies gevraagd. Zo werd hij op missie naar Tunis en Algiers gestuurd om te bemiddelen. Dat deel van Noord-Afrika was toen deel van het Ottomaanse rijk. Cornelis trof een aantal hete hangijzers aan; het betrof vooral kapers, buitgemaakte goederen, bevrijden van Nederlandse slaven en gevangenen, vrijhouden van waterwegen en het afsluiten van handelsakkoorden. Cornelis kwam  in een andere wereld. Hij benadrukte bij de Ottomaanse en Turkse heersers dat Holland slechts vrede wilde en een goede samenwerking. Met behulp van heel wat smeergeld kwam er een afgeslankt verdrag, zowel met Algiers als met Tunis.

 

Thuisgekomen vonden de Staten-Generaal zijn verdiensten te matig en lieten de verdragen niet drukken. Cornelis begreep dat zijn roem taande en schreef over zijn belevenissen in Barbarije op 53-jarige leeftijd zijn uitgebreide ‘historysch verhael’.

Ondertussen waren zijn vrouw Suzanne en zoon van 17 jaar aan de pest overleden en Cornelis verhuisde naar Drenthe om juridische zaken uit te zoeken. Ook moest de positie van Drenthe op politiek en economisch gebied versterkt worden. Drenthe was rijk aan turf; grote veengebieden werden ontgonnen. Er moesten technische ingenieurs komen die door de Universiteit in Franeker geleverd werden. Cornelis werd er hoogleraar en maakte de eerste kaart van Drenthe. Hij ging met zijn 2e echtgenote Sybille Boterpot in Franeker wonen en overleed daar, 75 jaar oud.